بيمارستان هفده شهريور آمل
۱۳۹۹ يکشنبه ۴ آبان
br ENGLISH
ديابت

مراقبت هاي تغذيه اي

 در ديابت

تهيه كننده : واحد تغذيه بيمارستان

تير ماه 98

 

تعريف ديابت : نوعي بيماري است كه به دليل كمبود يا ناتواني در استفاده از هورموني به نام انسولين ايجاد مي شود. چون اين هورمون باعث وارد شدن قند(گلوگز) به سلولها مي شود لذا در كمبود يا نبود آن قند در خون بالا مي رود.

 علائم و عوارض ديابت چيست ؟ از علائم اين بيماري پرنوشي، پرادراري، گرسنگي و تشنگي و كاهش وزن و مور مور شدن اندامهاي انتهايي و تاري ديد، خستگي و كوفتگي مي باشد.

اگر در دراز مدت كنترل نشود باعث افزايش فشار خون ، بيماريهاي قلبي عروقي، اختلالات عصبي، افزايش چربي خون، مشكلات حسي و حركتي و عفونتهاي مكرر در بدن مي باشد.

 

راه اصلي كنترل ديابت  :

*      اصلاح رژيم غذايي

*      افزايش فعاليت بدني

*      كاهش وزن در صورت چاقي

*      كنترل استرس

*      مصرف دارو با تشخيص و نظر پزشك

            افزايش فعاليت بدني

*يك زندگي فعال از هر طريقي كه دوست داريد مانند دوچرخه سواري، شنا، باغباني و هر كاري كه فعاليت شما را افزايش ميدهد داشته باشيد.

*افزايش فعاليت فيزيكي به مدت30-45 دقيقه و با شدت متوسط در اكثر روزهاي هفته و حتي اگر وقت كافي نداريد، 10 دقيقه تمرين ساده چند بار در روز را فراموش نكنيد.

* قبل از شروع ورزش قند خون خود را چك نموده و در صورتي كه قند خون شما قبل از ورزش بيشتر از 250 ميلي گرم در دسي ليتر باشد، از ورزش كردن خودداري كنيد.

توصيه هاي  غذايي جهت كنترل ديابت

 

 

بايد ها و نبايد هاي تغذيه اي

  1-غذا را در حجم كم و فواصل منظم و در ساعت هاي معين و مشخص و به آرامي و آهستگي ميل كنيد.   

2-غذا رادر شش وعده ميل كنيد و از حذف وعده هاي غذايي خودداري كنيد.

3-هر دو تا سه ساعت يك وعده غذايي يا ميان وعده كم حجم  مصرف كنيد.به خصوص بيست دقيقه يا نيم ساعت پس از مصرف انسولين يا مصرف قرص قند يك ميان وعده دريافت كنيد.

 

توصيه هاي مصرف گروه نان و غلات:

* اينكه بيمار ديابتي نبايد از مواد نشاسته اي استفاده كند يك تصور اشتباه است. و مصرف متناسب اين گروه براي هر فردي ضروري است.

* از انواع كامل اين گروه استفاده كنيد كه شامل انواع نان هاي سبوسدار و غلات كامل (جو، گندم ، جو دوسر، چاودار و ارزن)، ماكاروني با آرد كامل گندم، انواع حبوبات، بيسكوييت هاي سبوسدار.

* ماكاروني را به صورت آبكش شده و بدون دم كردن ميل كنيد چون در اين صورت قند خون را كمتر بالا مي برد.

*برنج را به صورت كته ، ترجيحا برنج  قهوه اي بجاي برنج سفيد  و بجاي  برنج ساده از سبزي پلو-لوبيا پلو-عدس پلوو... استفاده كنيد. براي تعيين مقدار مورد نياز خود از مشاور تغذيه خودكمك بگيريد.

* از نانهاي سفيد ، ساندويچي،  باگت و لواش.... ماكاروني آبكش شده و دم شده/ برنج آبكش شده و دم شده، خودداري كنيد.

توصيه هاي مصرف گروه سبزي و ميوه

 

 *مصرف انواع ميوه ها و سبزي ها يا سالاد (كاهو ، كلم، گوجه فرنگي ، خيار، هويچ ، فلفل دلمه اي سبز و..) در برنامه غذايي روزانه توصيه مي شود.

*هميشه در برنامه غذايي خود و در اكثر وعده ها در طول روز سبزي خوردن/ سالاد بدون سس يا سبزيجات پخته بگنجانيد.

* سبزيجات نشاسته اي مانند سيب زميني آبپز، هويج آبپز، كدو حلوايي آبپز، ذرت پخته، نخودفرنگي خيلي پخته و له شده، باقلا سبز خيلي له شده خو را با احتياط مصرف كنيد زيرا مصرف يك واحد از اينها برابر با مصرف يك واحد كربوهيدرات مي باشد. توجه كنيد كه با مصرف هر واحد از آنها بايد يك واحد از نان و غلات خود كم نماييد.

*در برنامه غذايي خود انواع ميو ه ها مانند مركبات /گريپ فروت/توت فرنگي/ هلو /شليل / گلابي و .... به ميزان متعادل بگنجانيد.

*در مصرف برخي ميوه ها مانندكشمش/موز/طالبي /خربزه/ انگور/ هندوانه/ خرماي رطب سياه/آناناس  احتياط كرده و در روزهايي كه قند بالايي داريد  استفاده نكنيد.

*بهتر است به جاي مصرف آب ميوه طبيعي از خود ميوه استفاده كنيد. و از مصرف آب ميوه هاي صنعتي خودداري كنيد.

* با آنكه ميوه هاي خشك مانند انجير خشك يا توت خشك مواد معدني و فيبر دارند، چون حاوي مقدار زيادي قند بصورت غليظ شده هستند، نمي توانيد هر مقدار دلتان خواست از آنها استفاده كنيد.

 

     از مصرف چربي ها و روغن هاي جامد بپرهيزيد . جهت پخت و پز از روغن هاي مايع گياهي مانند روغن كانولا استفاده كنيد.

 

توصيه هاي مصرف گروه  گوشت

 

- حداقل دوبار در هفته ماهي مصرف كنيد.چربي موجود در ماهي از نوع چربي هاي مفيد ست. به جاي سرخ كردن ماهي آن را به شكل  بخارپز  و يا تنوري استفاده كنيد.

- پوست مرغ و پيه و چربي هاي قابل مشاهده گوشت و مرغ  قبل از طبخ جدا شود  و از قسمت  هاي كم چرب گوشت ها  استفاده شود. گوشت قرمز را محدود كنيد

- ازمصرف سوسيس، كالباس، همبرگر، پيتزا، خامه، چيپس، پفك سس ها، مغز و زبان ، جگر،دل و قلوه ، كله و پاچه،  در برنامه غذايي اجتناب گردد.

-به جاي گوشت ميتوانيد از سفيده تخم مرغ استفاده كنيد. در طول هفته مي توانيد سه عدد تخم مرغ كامل به شكل هاي مختلف و در صورت تمايل به مصرف بيشتر از سفيده تخم مرغ استفاده كنيد.  

سويا و حبوبات را در برنامه غذايي خود بگنجانيد . در صورت مصرف حبوبات از نان استفاد ه نكنيد يا كمتر استفاده كنيد.

- از مغزهاي خام و بدون نمك مثل گردو، فندق و بادام كه داراي چربي هاي مفيد هستند به مقدار منعادل استفاده كنيد. 

ضمنا غذا را به جاي سرخ كردن ، آب پز ، بخار پز يا كباب  نمائيد.

 

توصيه هاي مصرف گروه  لبنيات

- از انواع لبنيات كم چرب مثل شير ، ماست و پنير با چربي كمتر از 5/1 درصد استفاده  نموده و از انواع پر چرب و محلي اجتناب نماييد.

- مصرف كشك به دليل دارا بودن نمك زياد محدود شود .

- از انواع دوغ هاي كم نمك و بدون گاز  استفاده گردد.

توصيه هاي مصرف گروه  چربي ها

- كره، مارگارين، سس ها و روغن هاي جامد را از برنامه غذايي  خود حذف كنيد  و از روغن هاي مايع مانند روغن زيتون و روغن كلزا و.. به ميزان متعادل و تعيين شده توسط مشاور تغذيه استفاده  نماييد.

- غذا را تا حدامكان به صورت آب پز ، بخارپز يا كبابي مصرف كرده  و از سرخ كردن غذا خودداري  نماييد و در صورت لزوم از روغن مايع سرخ كردني در حد تفت دادن استفاده  كنيد.

 

  ساير موارد :

-  از مصرف قندهاي ساده مانند قند، شكر،نوشابه ها،مربا، ژله ، شيريني ، كيك، شكلات ،عسل،انواع بستني/دسرهاي شيرين/، ژله/كمپوت شيرين اجتناب گردد . در مصرف مرباهاي رژيمي با كارشناس تغذيه خود مشورت كنيد.

- روزانه دو تا سه قاشق غذاخوري سبوس جو دوسر(سبوس دينه) همراه با سالاد يا ماست و ... استفاده كنيد.

- مقدار كمي دارچين همراه با چاي يا داخل ماست يا همراه با آب مي تواند در كنترل قند خون بيمار مفيد باشد.

-نمك را در برنامه غذايي خود محدود كنيد .

-كارت ديابت يا كارت شناسايي بيماري خود را همراه داشته باشيد.

-در موقع افت قند خون از  شربت قند يا نصف ليوان آب  ميوه يا يك قاشق غذاخوري عسل استفاده كنيد.علائم افت قند شامل(سرگيجه/ سياهي رفتن چشم يا تاري ديد/ضعف و بيحالي/عرق سرد/تشنج/ لرزش/تپش قلب) مي باشد.توجه داشته باشيد كه گاهي افت قند براي بيمار ديابتي از بالا رفتن آن مي تواند خطرناكتر باشد.

 

1398/09/24
Powered by DorsaPortal